NIEGOWONICE I NIEGOWONICZKI

Niegowonice i Niegowoniczki to wsie malowniczo położone w samym sercu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Miejscowości położone są na południowych stokach Góry Stodólskiej (434,7 m n.p.m.), znajdującej się na zachodnim krańcu Pasma Smoleńsko-Niegowonickiego. Administracyjnie jest to obszar gminy Łazy w powiecie zawierciańskim (województwo śląskie) przy drodze wojewódzkiej nr 790. Do miejscowości istnieje dogodny dojazd samochodem od Ogrodzieńca, Łaz i Dąbrowy Górniczej.

Dzięki swojemu położeniu, a tym samym niebagatelnych walorach przyrodniczo-krajobrazowych jest to obszar atrakcyjny turystycznie. Swój początek bierze tu Szlak Zamonitu i prowadzi Szlak Partyzantów Ziemi Olkuskiej. Wśród jednych z najdalej wysuniętych na zachód skał jurajskich tego pasma - przez Wzgórze Kromołowiec prowadzi droga do Ogrodzieńca, która tworzy tu malownicze serpentyny przypominające drogi w wysokich górach. Wzgórze to stanowi doskonały punkt widokowy na okolicę, w tym m.in. Pustynię Błędowską.

Pierwsze wzmianki o miejscowości Niegowonice pochodzą z XIV wieku. W 1354 roku akt lokacyjny Niegowonic na prawie niemieckim, doprowadził do centralizacji wszystkich osad pod jedną nazwą Niegowonice w obrębie dzisiejszych sołectw Niegowonice i Niegowoniczki. Rozróżnienie na Wielkie i Małe Niegowonice pojawiło się po raz pierwszy w roku 1400. W drugiej połowie XV wieku prawie cały obszar ówczesnych Niegowonic został własnością Salomonowiczów i przynależał do dóbr ogrodzienieckich. W XVI wieku z terenu dawnych Niegowonic powstały dwie miejscowości: Niegowonice, przynależące do powiatu lelowskiego oraz Niegowoniczki, należące do powiatu krakowskiego. Ze względu na bliskość obszarów bogatych w rudy w średniowieczu wieś była ośrodkiem hutniczym. W 1789 roku Niegowonice liczyły 80 zabudowań, w tym dwór, browar, karczmę i kaplicę wolnostojącą. Ogółem w miejscowości żyło 480 mieszkańców (251 mężczyzn i 229 kobiet), w tym 22 Żydów. W 1802 roku, podczas zaboru pruskiego, powstała w Niegowonicach nowa parafia i kościół, który obecnie jest jednym z najstarszych tego typu obiektów w gminie.